مدخلی برای مطالعه گذار به اقتصاد بازار

دیگر نباید خود را معطل این بحث کرد که اقتصاد بازار بهتر از اقتصاد متمرکز و برنامه ریزی است. مسئله مهم این است که چگونه باید از وضعیت متمرکز به وضعیت اقتصاد بازار گذار نمود. این از مواردی است که اگر گزینه بدی انتخاب شود، ممکن است به نتایج بدتری نیز منجر شود یعنی اینکه روش گذار مسئله ای بسیار مهم است. ده سال پیش این مقوله بدلیل تلاش کشورهای شرق اروپا و روسیه و کشورهای اقمارش و همچنین برخی کشورهای در حال توسعه نظیر چین، هند و برزیل برای گذار به اقتصاد بازار به شدت مورد توجه اقتصاددانان قرار داشت و در این زمینه کارهای زیادی صورت می گرفت. بسیاری از کشورهای مذکور گذار را با پستی و بلندی ها (شکست ها و موفقیت ها) نهایتا به پایان رساندند. لذا مسئله از اولویت افتاد. اما در ایران بیست سال است که همه از لزوم گذار به اقتصاد بازار سخن می گویند ولی اینکار انجام نمی شود. مهمترین شاهد آن نیز قیمت بنزین است که از سال 1369 تا کنون قصد آزادسازی آن را دارند ولی هنوز موفق به انجام آن نشده اند.

بگذریم. بهترین کتاب برای ورود به این عرصه که در عین حال حرف های دقیق نیز زده باشد به نظر من کتاب گرارد رولاند است. وی استاد اقتصاد دانشگاه بروکسل بود که با حجم کارهایی که در این زمینه انجام داد به استادی دانشگاه برکلی رسید. همانگونه که از فهرست کتاب پیداست هر فصل به یک موضوع اختصاص دارد. نکته ای که در پست قبل بیان کردم در فصل 7 به تفصیل آمده است.

بیان دو نکته در مورد کتاب ضروری است. یکی اینکه کتاب واقعا به زبان فنی اقتصادی نوشته شده است یعنی ابتدا مسئله و دیدگاه های موجود را بیان می کند و سپس مدل های ریاضی برای اثبات آن ادعا را تشریح می نماید که فهم این مدل ها کار دشواری است. نکته دوم اینکه کتاب رویکرد اقتصاد سیاسی نیز دارد و د ر دو فصل به طور خاص روی این مسئله یعنی اقتصاد سیاسی رفرم متمرکز شده است. چندین سال پیش به یکی از نهادهای تصمیم گیری پیشنهاد کردم که کتاب را ترجمه کنم ولی بصیرت لازم ( !! چه واژه مهوعی) برای قبول این پیشنهاد وجود نداشت. برایم عجیب است که چطور کسانی می خواهند گذار به اقتصاد بازار را انجام دهند ولی هیچ رغبتی به خواندن این کتاب ها و آگاهی از این تجربیات نشان نمی دهند.

سایت انتشارات کتاب فصل یک را به شکل پی دی اف گذاشته که خواندن آن را به علاقه مندان توصیه می کنم. این فصل به زبان غیرفنی نوشته شده است و صورت مسئله و تصویر کلی از مسئله را بیان می کند. واقعا برای ترجمه متن مناسبی است این فصل.

5 دیدگاه

  1. نوامبر 25, 2010 در 12:48 ب.ظ.

    درست می‌گوئید. درست است که هنوز گذار اتفاق نیفتاده. اما من سوالم این است که آیا اصلا گذاری قرار است اتفاق بیفتد؟ آیا آنها که قدرت تصمیم‌گیری دارند حاضرند به سمت اقتصاد بازار آزاد برویم یا فقط ادای آن را در می‌آورند. به نظر من همین اقتصاد شبه سوسیالیستی (اگر درست گفته باشم) چیزی است که قرار است باقی بماند و باقی بازی با افکار عمومی است.

  2. د.سلیمانی said,

    نوامبر 25, 2010 در 4:44 ب.ظ.

    آقای دکتر سلام
    فقط درباره اون مساله باید بگم که منظورتون رو فهمیدم و در واقع صورت سوال ابهام داشت چون باید قطعیت رفتن به کنسرت نشان داده میشد.

  3. جعفر said,

    نوامبر 26, 2010 در 5:18 ق.ظ.

    من هم این کتاب را سال 2000 به مبلغ 10900 تومان خریدم که اتفاقا علاقه زیادی به بحث گذار و تجربه دیگر کشورها داشتم اما به خاطر پایان نامه و سایر کارها در بین بقیه کتابهای نخوانده ام قرار گرفت و به اهمیتش پی نبردم و گرنه امکان ترجمه اش راحت فراهم بود. حالا از قفسه کتابخانه بیرونش آوردم تا دقیقتر به مطالبش نگاه کنم

  4. امير110 said,

    نوامبر 27, 2010 در 7:44 ق.ظ.

    سلام دوست عزيز . مثل اينكه شما هم بصيرت لازم نداري؟؟؟!!! چون امروزه قرار شده تا يك الگوي اسلامي – ايراني!!!!؟؟؟؟؟ براي اقتصاد ايران تدوين بشه حالا شما مي گويي از متمركز به اقتصاد بازار. البته نمي دونم اين الگو كي ؟ چگونه ؟ با چه فروضي ؟ و …….. قراره تدوين بشه چون الان بعد از كتاب اقتصادنا اينا هي مي گن اقتصاد اسلامي ؟؟؟/

  5. حسن said,

    نوامبر 27, 2010 در 3:07 ب.ظ.

    شاید درست نباشه ولی این کتاب رو از سایت gigapedia.com می تونید دانلود کنید به صورت کامل
    کپی رایت هم دیگه ……………
    ممنون از معرفی کتاب


نظر شما در مورد این نوشته چیست؟

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی یکی از نمادها کلیک کنید:

نماد WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: