دوستدار سقراط (Philo-socrate)

در عرصه مسائل فکری عشق اولم مرحوم شهید مطهری بود و هنوز هم از شنیدن صحبت هایش و خواندن کتاب هایش لذت فراوانی می برم. اینکه هر روز مدت زیادی در اتوبوس هستم فرصتی شده تا دو سخنرانی از او را گوش کنم و شما را در یکی دو نکته آن شریک سازم.

حدیثی از پیامبر است که مبنی بر این مضمون که در خانه ای که سگ باشد یا عکس سگ باشد فرشتگان نازل نمی شوند. مرحوم مطهری می گفت که برخی علما این سخن را اینگونه تعبیر نموده اند که اگر روح انسان حامل اندیشه های ناپاک باشد در این صورت اندیشه های پاک را پذیرا نخواهد شد. توضیح اینکه من این احساس را ازدفتر مطالعات داشتم که پذیرش یک سخن صرفا منوط به اعتبار گوینده، قوت استدلال، قدرت اقناع و تبلیغات همراه با عرضه پیام نیست بلکه روحیات گیرنده نیز بسیار مهم در پذیرفته شدن کلام تعیین کننده است. اینکه کلام حقی شنیده نمی شود نباید ناامید کننده باشد شاید شخص مقابل ظرفیت پذیرش حق را ندارد.

همچنین مرحوم مطهری در سخنرانی خود پیرامون توکل و رضا به موضوع استخاره می رسد (کسی از او سوال می کند). ایشان جواب می دهد که من شخصا به استخاره اعتقاد دارم ولی این اعتقادم را نه از روی حدیث و روایت بلکه به تجربه کسب کرده ام یعنی روشی تجربی را در رد یا قبول آن در پیش گرفتم و نهایتا آن را پذیرفتم. در رابطه با اعتقاد خدا نیز ضمن توصیه به یادگیری روش های عقلی اما روش تجربی را در قبول وجود خدا پیشنهاد می کند به این معنی که ببین آیا این سخن خداوند در عمل کارگر می افتد که «والذین جاهدو فینا لنهدینهم سبلنا» یعنی کسانی که در راه ما جهاد کنند ما هم راه هایمان را به روی شان می گشاییم.